Songlivo

Şarkının tonu nasıl bulunur: akorlardan ve kulaktan

7 dk okuma

Şarkıyı transpoze etmek, capo yerini seçmek ya da sesinize uygun tonu bulmak için önce şarkının şu an hangi tonda olduğunu bilmeniz gerekir. Ton, şarkının etrafında döndüğü “ev” notası ve onun majör ya da minör oluşudur. Bu yazı tonu bulmanın dört yolunu anlatıyor: akor kâğıdından, akor ailelerinden, majör–minör ayrımıyla ve hiç kâğıt yokken kulaktan.

Bilmediğiniz bir terim mi var? Müzik terimleri sözlüğü

Ton ne demek?

Bir şarkı belli bir nota dizisinin üzerine kurulur; dizinin ilk notası şarkının evidir. Melodi ve akorlar ondan uzaklaşır, gerilir ve sonunda ona döner. “Şarkı G'de” demek, evin Sol notası ve Sol majör akoru olduğu anlamına gelir; “Em'de” demek evin Mi minör olduğu anlamına gelir.

Şarkının tonu ile sizin sesinize uyan ton ayrı sorulardır. Şarkının tonunu bulduktan sonra sesinize göre nereye taşıyacağınızı ses aralığı yazısı anlatıyor.

1. yol: son akora ve ilk akora bakın

Şarkıların büyük çoğunluğu ev akorunda biter ve çoğu onunla başlar. Akor kâğıdında son akor G ise ve ilk akor da G ise ton büyük olasılıkla G'dir. Nakaratın son akoru da çoğu zaman aynı cevabı verir.

Bu yol hızlıdır ama kesin değildir: bazı şarkılar bilerek havada biter (son akor IV ya da V olur) ya da ev dışında bir akorla açılır. İlk ve son akor uyuşmuyorsa ikinci yola geçin.

2. yol: akor ailesini bulun

Her majör tonun en çok kullanılan dört akoru vardır: I, IV, V ve vi. Şarkıdaki akorları yazın ve tabloda hepsinin aynı satırda durduğu tonu arayın. Pop, rock ve halk şarkılarının çoğu bu dört akorun içinde kalır.

TonIIVVvi
CCFGAm
GGCDEm
DDGABm
AADEF♯m
EEABC♯m
FFB♭CDm
B♭B♭E♭FGm
Yaygın majör tonların ana akorları (I – IV – V – vi)

Örnek: şarkıda G, C, D ve Em var. Dördü de G satırında, ton G'dir. Şarkıda C, F, G ve Am varsa ton C'dir. Bir iki akor tabloya uymuyorsa telaşlanmayın; ödünç ve geçiş akorları sık görülür. Akorların çoğunluğu hangi satırdaysa ton odur.

3. yol: majör mü, minör mü?

Her majör tonun aynı akorları paylaşan bir minör kardeşi vardır: tablodaki vi akoru. C majör ile A minör aynı akorları kullanır; fark, şarkının hangisinde dinlendiğidir. Şarkı Am'de başlayıp Am'de bitiyor, hüzünlü bir havası varsa ton Am'dir; aynı akorlarla C'de oturuyorsa ton C'dir.

  • Minör tonun güçlü bir işareti: V akoru majör yazılır. Am'deki şarkıda E ya da E7 görürseniz (Em değil) ton büyük olasılıkla Am'dir.
  • Kâğıtta sık geçen tek minör akor ile şarkının bittiği akor aynıysa ton o minördür.
  • Karar veremiyorsanız nakaratın son akorunu çalıp susun: kulağa “bitti” gelen akor tondur.

4. yol: kulaktan, hiç kâğıt yokken

  1. Şarkıyı dinleyin ve sonunda durduğunu hissettiğiniz notayı mırıldanın. Şarkı bittikten sonra aklınızda kalan, “ev” gibi gelen nota budur.
  2. O notayı enstrümanda arayın. Gitarda en kalın telde perde perde ilerleyin; mırıldandığınız notayla aynı yükseklikte duyduğunuz perde ev notasıdır.
  3. Bu notanın majör ve minör akorunu şarkının üstüne çalın. Hangisi şarkıyla oturuyorsa ton odur.
  4. Kontrol edin: tablodaki o tonun diğer akorlarını şarkı boyunca deneyin. Çoğu yer oturuyorsa doğru tondasınız.

Kayıtlarda tuzak var: bazı kayıtlar A = 440 Hz'e göre akortlanmamıştır ya da hızı değiştirilmiştir. Ev notası iki perdenin arasına düşüyor gibi geliyorsa sebep budur; en yakın perdeyi seçip devam edin. Akordu yarım ton düşük çalan grupta ise nota yine perdeye denk gelir, ton yalnızca yarım ton pestir.

Capo tuzağı

Akor kâğıdında “Capo 3” yazıyor ve akorlar G, C, D ise şarkının gerçek tonu G değildir: capo her şeyi üç yarım ton yukarı taşır, gerçek ton B♭'dir. Piyanist ya da basçı kâğıttaki harfleri değil gerçek tonu çalmalıdır. Hangi perdenin hangi tonu verdiği capo tablosunda yazıyor.

Ton bulucu siteler ve uygulamalar

Ses dosyasını analiz eden ton bulucular ve müzik servislerinin gösterdiği ton bilgisi iyi bir başlangıçtır ama tahmindir. Bu araçlar en çok majör ile minör kardeşini (C ile Am) ve canlı kayıtta kayan akordu karıştırır. Sonucu her zaman yukarıdaki yollardan biriyle, enstrümanla çalarak doğrulayın.

Songlivo'da ton

  1. Bulduğunuz tonu şarkı düzenleyicisindeki “Ton” alanına yazın. Songlivo tonu kendiliğinden tespit etmez; alan boşsa ton şeridi şarkının ilk akorunu esas alır, bu da ilk akor ev akoru değilse yanıltır.
  2. Ton şeridinde hedef tona dokunun ya da “Transpoze” satırındaki artı–eksiyle yarım ton yarım ton ilerleyin. Akorlar anında yeni tonda yazılır ve seçim şarkıya kaydedilir.
  3. Sahne modunda liderin seçtiği ton bağlı bütün cihazlara aynı anda gider; capo herkesin kendi seçimi olarak kalır.

Songlivo şarkılarınızı cihazda tutar, tonu şarkı başına hatırlar ve sahne modunda bütün gruba aynı anda iletir. Tonu bulduktan sonra akorları başka tona taşımak için transpoze aracını kullanabilirsiniz.

BU YAZININ ARACITranspoze hesaplama

Diğer yazılar