Songlivo

Akor isimleri nasıl okunur: m, 7, maj7, sus4, add9 ve slash

7 dk okuma

Bir akor kâğıdında Am, C7, Fmaj7, Dsus4 ya da G/B gördüğünüzde aslında kısa bir cümle okuyorsunuz: ilk harf akorun hangi notanın üzerine kurulduğunu, arkasındaki ek ise akorun nasıl renklendiğini söyler. Bu yazı o dili baştan sona çözüyor: harfler, en sık on iki akor türü ve notaları, en çok karıştırılan yazımlar, slash akorlar ve sahnede uzun akor isimleriyle ne yapacağınız.

Bilmediğiniz bir terim mi var? Müzik terimleri sözlüğü

Harf: kök nota

Akor isminin ilk harfi kök notadır; akor o notanın üzerine kurulur. Harfler A'dan G'ye gider ve Do-Re-Mi'nin karşılığıdır. Harften sonra gelen ♯ (diyez) notayı yarım ton tizleştirir, ♭ (bemol) yarım ton pesleştirir. Kâğıtta çoğu zaman # ve b olarak yazılır: F#m, Bb gibi.

HarfNotaHarfNota
CDoGSol
DReALa
EMiBSi
FFa
Harf adları ve Do-Re-Mi karşılıkları

C♯ ile D♭ aynı tuştur, aynı perdedir. Hangisinin yazılacağı tona göre değişir; çalarken fark etmez. Hangi tonda hangisinin tercih edildiği transpoze yazısında anlatılıyor.

Ekler: on iki akor türü tek tabloda

Harfin yanında hiçbir şey yoksa akor majördür: C, Do majör demektir. Küçük m minör demektir: Am, La minör. Diğer ekler akora nota ekler ya da bir notasını değiştirir. Aşağıdaki tablo hepsini Do kökü üzerinden gösteriyor; başka kökte aynı aralıklar kayar.

YazımOkunuşuNotalarKulağa nasıl gelir
CDo majörC E GAydınlık, oturmuş
CmDo minörC E♭ GHüzünlü, koyu
C7Do yedili (dominant 7)C E G B♭Gergin, bir sonraki akoru çağırır
Cm7Do minör yediliC E♭ G B♭Yumuşak, caz-soul
Cmaj7Do majör yediliC E G BHayalperest, yumuşak parlak
Csus2Do sus ikiC D GAçık, ne majör ne minör
Csus4Do sus dörtC F GAskıda, çözülmek ister
CdimDo eksikC E♭ G♭Huzursuz, geçiş akoru
CaugDo artıkC E G♯Gerilimli, yükselen
C6Do altılıC E G ATatlı, eski usul
C9Do dokuzluC E G B♭ DFunk, blues rengi
Cadd9Do add dokuzC E G DParlak, pop ve akustik
Do kökünde en sık akor türleri ve notaları

“sus” askıda (suspended) demektir: akoru majör ya da minör yapan üçlü nota çıkarılır, yerine ikili (sus2) ya da dörtlü (sus4) konur. Bu yüzden sus akorlar genelde kısa sürer ve ardından normal akora döner: Dsus4 → D, sözlerde çok sık görülen bir harekettir.

En çok karıştırılanlar

  • C7 ile Cmaj7 aynı akor değildir. C7'deki yedili B♭, Cmaj7'deki B'dir. Yalnızca 7 yazıyorsa dominant (B♭) olandır; majör yedili her zaman maj7, M7 ya da Δ ile yazılır.
  • M7 ile m7 tamamen farklıdır. Büyük M majör yedili (Cmaj7), küçük m minör yedili (Cm7) demektir. Karışmaması için en güvenli yazım maj7'dir.
  • Minör başka işaretlerle de yazılır: Cm, Cmin ve C− aynı akordur.
  • dim, ° ile de yazılır (C°). ø ya da m7♭5 ise yarım eksik akordur (C E♭ G♭ B♭); dim'in yedili eklenmiş hâlidir ve ayrı bir akordur.
  • aug, + ile de yazılır (C+).
  • Cadd9 ile C9 farklıdır: add9'da yedili yoktur, yalnızca dokuzlu eklenir. Csus2 ile Cadd9 da farklıdır: sus2'de üçlü (E) çıkar, add9'da kalır.

Slash akorlar: C/G ne demek?

Eğik çizginin solundaki akor çalınacak akordur, sağındaki harf en pesteki nota, yani bas notasıdır. C/G “Do majör, basta Sol” diye okunur. Gitarist C şeklini çalar ama en kalın telde G'ye basar; basçı yalnızca G'yi çalar. Slash akorlar çoğunlukla bas hattını adım adım yürütmek için yazılır: C – G/B – Am, basta Do-Si-La diye inen bir hat oluşturur.

Bas notasını çalamıyorsanız eğik çizginin sağını görmezden gelin. C/G yerine düz C çalmak yanlış değildir, yalnızca bas hattının rengi eksik kalır. Transpoze ederken iki kısım birlikte kayar: C/G iki yarım ton yukarıda D/A olur.

Uzun akor isimleri: sahnede sadeleştirmek

Cmaj9, G13, A7♯9 gibi isimler caz ve soul kâğıtlarında sık çıkar. Eşlik ederken bunları tam çalmak şart değildir; akorun iskeleti korunursa şarkı yerinde durur. Pratik kural: en sondaki uzantıyı atın, akorun türünü (majör, minör, dominant) koruyun.

YazılanYerine çalınabilirNeden
Cmaj9Cmaj7 ya da CMajör yedili rengi korunur
G13G7Dominant gerilimi korunur
A7♯9A7Dominant gerilimi korunur
Dm11Dm7 ya da DmMinör renk korunur
Bm7♭5Bdim ya da Dm/BYarım eksik akorun çekirdeği
Sadeleştirme örnekleri

Songlivo'da akor diyagramlarına bakmak

  1. “Akorlar” sekmesinde akorun adını arayın ya da akor türüne göre süzün (Majör, Minör, 7, m7, maj7, sus2, sus4, dim, aug, 6, 9, add9). Sekme sizin enstrümanınızla açılır; gitar, ukulele, mandolin ve banjo arasında geçiş yapabilirsiniz.
  2. Bir şarkının içindeyken ayar panelindeki “Akorlar” düğmesi o şarkıdaki bütün akorları diyagram olarak gösterir. Diyagramlar ekranda gördüğünüz tonda çizilir: transpoze ve capo uygulanmıştır. Slash akorda üst akorun diyagramı gösterilir.
  3. Sözlükte olmayan türlerin (m7♭5, 11, 13 gibi) diyagramı çıkmaz; yukarıdaki sadeleştirme tablosu bu yüzden işe yarar. Bas gitarda diyagram yoktur, sözlerin üstünde akorun kök notası yazar.
  4. Akor adları büyük/küçük harfe duyarlıdır: M7 ile m7 farklı akor olarak tanınır. Kendi şarkınızı yazarken majör yedili için maj7 yazmak en güvenlisidir.

Songlivo şarkılarınızı cihazda tutar, akorları sizin enstrümanınıza göre gösterir ve sahne modunda tonu bütün gruba aynı anda iletir. Akorları kendiniz yazacaksanız ChordPro ile şarkı yazma yazısı köşeli parantez düzenini adım adım anlatıyor.

Diğer yazılar