Mandolin nasıl akort edilir? G D A E ve çift teller
6 dk okuma
Mandolinin standart akordu, kalın telden inceye G D A E'dir (Sol, Re, La, Mi) — kemanla birebir aynı notalar. Farkı tel sayısındadır: mandolinde sekiz tel vardır ve dört çift hâlinde dizilir; her çiftin iki teli aynı notaya akortlanır. Bu rehber notaları, çift telleri akortlamanın yolunu, akort aletiyle ve aletsiz akordu ve mandolin ailesinin öbür üyelerini anlatıyor.
Standart akort: G D A E
| Çift | Akort aletinde | Nota | Frekans |
|---|---|---|---|
| 4 (en kalın) | G3 | Sol | 196,00 Hz |
| 3 | D4 | Re | 293,66 Hz |
| 2 | A4 | La | 440,00 Hz |
| 1 (en ince) | E5 | Mi | 659,26 Hz |
Mandolin beşli aralıklarla akortlanır: her çift, bir kalınındakinden yedi yarım ton yukarıdadır. Kemanla aynı akort olduğu için keman notaları ve parmak düzenleri mandoline doğrudan taşınır. Çiftler en inceden numaralanır: 1. çift Mi, 4. çift kalın Sol'dür.
Çift telleri akortlamak
Bir çiftin iki teli birlikte çalındığında tek, dolgun bir nota gibi duyulmalıdır. Biri birkaç cent bile kaçıksa ses dalgalanır, koro efekti gibi titreşir — mandolinin akortsuz duyulmasının en yaygın sebebi budur.
- Çiftin bir telini akort aletine göre ayarlayın. Bunu yaparken öbür teli parmağınızla hafifçe susturun ya da pena ile yalnızca birine vurun.
- İkinci teli ya akort aletiyle aynı şekilde ayarlayın ya da kulakla ilkine eşitleyin: ikisini birlikte çalın ve burguyu dalgalanma yavaşlayıp kaybolana kadar çevirin.
- Dört çift için tekrarlayın, sonra hepsini bir kez daha kontrol edin.
Akort aletleri iki tel aynı anda çalındığında kararsız okur; çiftin tellerini birer birer çalın. İkinci teli kulakla ilkine eşitlemek, iki teli akort aletine ayrı ayrı göstermekten çoğu zaman daha temiz sonuç verir.
Akort aletiyle, adım adım
- Mandallı akort aleti mandolinde iyi çalışır; ses tiz olduğu için telefon mikrofonu da kolay okur. Kromatik mod her zaman işe yarar; mandolin modu olan aletler de G D A E'yi bekler.
- 4. çiftten (G) başlayın. İbre pes taraftaysa burguyu gerin; tiz taraftaysa önce biraz gevşetip sonra hedefe gerin.
- Sırayla 3. (D), 2. (A) ve 1. (E) çift için tekrarlayın; her çiftte iki teli ayrı ayrı.
- Sonunda hepsini bir kez daha kontrol edin: mandolinin köprüsü gövdeye sabitlenmez, teller gerildikçe her şey biraz oynayabilir.
Aletsiz: kulakla ve gitarla akort
Referans olarak en kolayı 2. çifttir: A4, 440 Hz'lik diyapazonun ve piyanodaki orta La'nın notasıdır. Oradan beşli aralıklarla kalan çiftleri bulun:
- 2. çifti (A) referansa göre ayarlayın.
- 3. çifti (D) 7. perdeden basın: La verir. Boştaki 2. çifte eşitleyin.
- 4. çifti (G) 7. perdeden basın: Re verir. Boştaki 3. çifte eşitleyin.
- 2. çifti (A) 7. perdeden basın: Mi verir. Boştaki 1. çifti (E) buna eşitleyin.
| Mandolin çifti | Gitarda aynı nota |
|---|---|
| 4 (G3) | 3. tel boşta |
| 3 (D4) | 2. tel, 3. perde |
| 2 (A4) | 1. tel, 5. perde |
| 1 (E5) | 1. tel, 12. perde |
Mandola, oktav mandolin ve öbürleri
| Çalgı | Akort (kalından inceye) | Not |
|---|---|---|
| Mandolin (A ve F tipi, Napoliten) | G D A E | Gövde biçimi akordu değiştirmez |
| Mandola | C G D A | Mandolinden bir beşli pes; viyola ile aynı |
| Oktav mandolin | G D A E | Mandolinden bir oktav pes |
| Mandoçello | C G D A | Mandoladan bir oktav pes; çello ile aynı |
Latin Amerika'daki 10 ve 12 telli mandolin türevlerinin akortları farklıdır; bu rehber standart 8 telli mandolini anlatır.
Mandolin neden akordu kaçırır?
- Yüzen köprü. Mandolinin köprüsü gövdeye yapıştırılmaz, tellerin baskısıyla durur. Tel değiştirirken ya da bir darbeyle kayarsa boş teller akortlu olsa bile üst perdeler yanlış çıkar. Kontrol için 12. perdedeki notayı boş telin bir oktav tiziyle karşılaştırın.
- Yeni teller. Çelik mandolin telleri çabuk yerine oturur ama ilk gün birkaç kez akort ister.
- Sıcaklık ve nem. İnce gövdeli, gergin telli bir çalgıdır; sahne ışığı altında ilk şarkılardan sonra yeniden kontrol edin.
- Çiftin bir teli. Çiftin bir teli ötekinden daha çabuk kaçabilir; tek bir telin kayması bütün çifti akortsuz duyurur.
Songlivo'nun akort aletiyle mandolin
Songlivo'nun rehberli akort aleti mandolini destekler; ücretsiz sürümdedir, reklam göstermez ve internet gerektirmez.
- Ayarlar → Enstrüman'dan Mandolin'i seçin. Akort aleti çift sayısını ve notaları buradan alır.
- Ayarlar → Araçlar → Akort Aleti'ni açın, Başlat'a dokunun ve mikrofon iznini verin.
- Ekran 4. çiftten (G) başlar: “4. teli çalın”. Çiftin bir telini çalın ve burguyu yönergeye göre çevirin: “Gerin — pes” ya da “Gevşetin — tiz”. Tel ±10 cent içinde kısa bir süre durunca ekran “Akortlu” der, telefon titreşir ve akort aleti sıradaki çifte geçer.
- Çiftin ikinci teli için ekrandaki aynı tel düğmesine yeniden dokunun: o tel yeniden akortlanacak sayılır. İkinci teli çalıp aynı şekilde ayarlayın. Dört çift bitince ekran “Tüm teller akortlu” der.
Mandolin seçiliyken şarkı ekranındaki akor şemaları da mandolin içindir. Akort aleti standart G D A E akordunu, referans La = 440 Hz ile kullanır; mandola, oktav mandolin ve mandoçello için profil yoktur.
Songlivo şarkıları ve setlistleri cihazda tutar, mandolin akor şemalarını gösterir ve grubu Wi-Fi ya da Bluetooth ile senkronlar; akort aleti ve metronom aynı uygulamadadır. Gitar tarafı için gitar akort yazısı, kurulumun gerisi rehberde.