Bas gitar nasıl akort edilir? 4 ve 5 telli bas, adım adım

Standart akort: E A D G

Bas dörtlü aralıklarla akortlanır: her tel, bir kalınındakinden beş yarım ton yukarıdadır. Gitardaki Sol–Si istisnası basta yoktur, bu yüzden bir kalıp sapın her yerinde aynı biçimde kayar. Teller en inceden numaralanır: 1. tel Sol, 4. tel kalın Mi'dir. Elektro bas, akustik bas ve kontrbas aynı akordu kullanır.

5 ve 6 telli bas

Beş telli basın kalın Si teli beş yarım ton daha pese iner; akordu değiştirmeden Re, Do ve Si'ye kadar inen bas yürüyüşleri çalınabilir. B0 yaklaşık 31 Hz'tir — insan kulağının ve küçük hoparlörlerin alt sınırına yakın. Bu yüzden akortlaması en zor tel odur.

Akort aletiyle, adım adım

1. Elektro basta en güvenilir yol akort aletini kabloyla bağlamaktır (pedal ya da kablo girişli alet): ortam gürültüsü hiç karışmaz. Mandallı akort aleti ikinci seçenektir. Telefon mikrofonu sonuncusudur — prize takılmamış bir elektro bas çok kısık ses verir.
2. En kalın telden başlayın: 4. teli (E) boşta çalın. İbre pes taraftaysa burguyu gerin; tiz taraftaysa önce notanın biraz altına gevşetip sonra hedefe gerin. Hedefe hep aşağıdan yaklaşmak, burgu dişlisindeki boşluğun akordu sonradan düşürmesini önler.
3. Sırayla 3. (A), 2. (D) ve 1. (G) tel için tekrarlayın. 5 telli basta işe 5. telden (B) başlayın.
4. Son telden sonra hepsini bir kez daha kontrol edin. Kalın bas telleri sapı güçlü biçimde çeker; bir teli germek ötekileri biraz pesleştirebilir.

Kalın tel akort aletinde sağa sola zıplıyorsa teli 12. perdenin tam üstüne hafifçe dokunarak çalın (flajolet). Çıkan ses aynı notadır, bir oktav tiz; daha temiz duyulur ve daha uzun sürer. Teli sert değil yumuşak çekmek de okumayı sakinleştirir: sert çekilen tel ilk anda notadan tiz başlar.

Aletsiz: kulakla akort

Önce bir referansla 4. teli (E) doğru yere getirin: akortlu bir gitarın kalın Mi teli (E2) bundan tam bir oktav tizdir. Sonra bası kendi içinde akortlayın:

1. 4. teli (E) referansa göre ayarlayın.
2. 4. teli 5. perdeden basın: La verir. Boştaki 3. teli (A) buna eşitleyin.
3. 3. teli 5. perdeden basın: Re verir. Boştaki 2. teli (D) eşitleyin.
4. 2. teli 5. perdeden basın: Sol verir. Boştaki 1. teli (G) eşitleyin.

Flajoletle daha hassas çalışır: bir telin 5. perde flajoleti, bir incesinin 7. perde flajoletiyle aynı notayı verir. İkisini birlikte çalın; dalgalanan vuruş yavaşlayıp kaybolunca teller eşittir. Flajoletler uzun çınladığı için bu vuruşu duymak, perdeye basarak karşılaştırmaktan kolaydır.

Drop D, yarım ton pes ve diğer akortlar

Gitarist yarım ton pes akortluysa basçının da öyle olması gerekir; yoksa bütün şarkı yarım ton çatallanır. Akordu değiştirdikten sonra kalın telleri birkaç dakika sonra yeniden kontrol edin: çok gevşetilen kalın tel yerine oturana kadar biraz daha düşer.

Bas neden akordu kaçırır?

• Yeni teller. Bas telleri ilk günlerde uzar; taktıktan sonra her teli nazikçe klavyeden uzağa çekip yeniden akortlamak bunu hızlandırır.
• Sıcaklık. Soğuk bir arabadan gelen ya da sahne ışığı altında ısınan bas ilk şarkılarda belirgin biçimde kayar; çalmadan önce ortamın sıcaklığına alıştırın.
• Sap gerilimi. Kalın teller sapı güçlü biçimde çeker; bir teli çok değiştirmek ötekileri oynatır. İkinci bir kontrol turu bu yüzden şarttır.
• Hedefe yukarıdan yaklaşmak. Tizden aşağı gevşetilerek akortlanan tel, burgu dişlisindeki boşluk yüzünden çalarken pesleşir. Hep aşağıdan yukarı gerin.
• Entonasyon. Boş teller akortlu ama 12. perde hep tiz ya da pes çıkıyorsa sorun akort değil, köprüdeki eşik ayarıdır; bir teknisyene gösterin.

Songlivo'nun akort aletiyle bas

Songlivo'nun rehberli akort aleti 4 ve 5 telli bası destekler; ücretsiz sürümdedir, reklam göstermez ve internet gerektirmez.

1. Ayarlar → Enstrüman'dan Bas Gitar (4 Tel) ya da Bas Gitar (5 Tel)'i seçin. Akort aleti tel sayısını ve notaları buradan alır.
2. Ayarlar → Araçlar → Akort Aleti'ni açın, Başlat'a dokunun ve mikrofon iznini verin.
3. Ekran en kalın telden başlar: 4 tellide “4. teli çalın” (E), 5 tellide “5. teli çalın” (B). Ardından sırayla inceye doğru ilerler. Burguyu yönergeye göre çevirin: “Gerin — pes” ya da “Gevşetin — tiz”.
4. Tel ±10 cent içinde kısa bir süre durunca ekran “Akortlu” der, telefon titreşir ve kısa bir bip çalar; akort aleti kendiliğinden sıradaki tele geçer. Sonunda “Tüm teller akortlu” yazar.

Telefon mikrofonları çok pes sesleri zayıf alır. Akort aleti bunu hesaba katar: telin bir oktav ya da oktav artı beşli tizindeki sesini duyarsa onu yine o telin sesi olarak okur — 12. perde flajoleti bu yüzden de işe yarar. Yine de en kalın tellerde, özellikle 5 telli basın Si telinde ve gürültülü sahnede, kabloyla bağlanan ya da mandallı bir akort aleti telefondan güvenilirdir. Akort aleti standart akordu La = 440 Hz ile kullanır; drop D, pes akortlar ve 6 telli bas için profil yoktur.

Bas seçiliyken şarkı ekranı da değişir: akorlar bas notasına iner (Am7 yerine A, C/G yerine G) ve capo kontrolü gösterilmez, çünkü basta capo kullanılmaz.