Ses aralığı nasıl bulunur? Şarkıyı sesinize uygun tona taşımak

1. Ses aralığınızı bulun

Ses aralığı, rahatça söyleyebildiğiniz en pes ve en tiz nota arasındaki mesafedir. Bir piyano, telefonda bir klavye uygulaması ya da kromatik bir akort aleti yeter:

1. Önce sesi açın: birkaç dakika mırıldanarak ısının. Soğuk sesle bulunan aralık gerçek aralığınızdan dardır.
2. Orta Do'dan (C4) başlayıp notaları birer birer aşağı inin; her notayı “a” sesiyle birkaç saniye tutun. Sesin zorlanmadan, nefes kaçırmadan çıktığı en pes notayı yazın.
3. Aynısını yukarı doğru yapın. Bağırmadan, boğazı sıkmadan tutabildiğiniz en tiz notayı yazın.
4. İki nota arası sizin rahat aralığınızdır. Bir şarkıda bu aralığın uçlarına sık sık gitmemek gerekir; en rahat bölge ortasıdır.

Akort aletiyle ölçerken notayı düz tutun, vibrato yapmayın; akort aleti titreyen sesi kararsız okur. Telefon mikrofonu çok pes erkek seslerini zayıf alabilir; pes ucu bir klavyeyle karşılaştırarak bulmak daha güvenilirdir.

2. Şarkının aralığını çıkarın

Şarkının en tiz notası neredeyse her zaman nakarattadır, çoğu zaman uzun tutulan bir hecede. En pes notası çoğu zaman ilk dörtlüktedir. İkisini bulmak için kaydı o yerde durdurun ve notayı mırıldanarak klavyede ya da akort aletinde eşleyin.

Uç notalar kadar, melodinin zamanının çoğunu geçirdiği bölge de önemlidir. Bir kez dokunulan tiz nota idare edilebilir; nakarat boyunca o bölgede kalan bir melodi sesi tek şarkıda yorar.

3. Kaç yarım ton kaydırmalı?

Şarkının en tiz notası ile sizin rahat tavanınız arasındaki farkı yarım ton olarak sayın. Fark, tonu ne kadar ve hangi yöne taşıyacağınızdır.

Şarkı G'deyse 4 yarım ton aşağısı E♭'dir; akorlar da aynı miktarda kayar. Sonra öbür ucu kontrol edin: şarkının en pes notası da 4 yarım ton iner. O nota sizin tabanınızın altına düşüyorsa şarkının aralığı sizinkinden geniştir; o zaman melodinin en çok kaldığı bölgeye göre karar verin. Akorları elle taşımanın mantığı akor transpoze yazısında.

Hesap bir başlangıç noktasıdır, son söz değil. Bulduğunuz tonun yarım ton altını ve üstünü de nakaratta deneyin; sesin rengi bazen hesabın söylediğinden yarım ton yukarıda daha iyi oturur.

Kadın sesi, erkek şarkısı (ve tersi)

Kadın ve erkek sesleri kabaca bir oktav arayla yaşar, ama pop ve rock şarkılarında erkek melodileri çoğu zaman erkek sesinin üst bölgesinde yazılır. Bu yüzden erkek şarkısını aynı tonda bir oktav tiz söyleyen bir kadın nakaratta zorlanabilir; aynı oktavda söylerse de dörtlükler fazla pes kalır. Çözüm çoğu zaman ikisinin arasıdır: tonu birkaç yarım ton aşağı alıp bir oktav tiz söylemek.

Bir ayrıntı işi kolaylaştırır: tonun adı oktavdan bağımsızdır. 5 yarım ton yukarı ile 7 yarım ton aşağı aynı tona çıkar (G'den C'ye); fark yalnızca hangi oktavda söylediğinizdedir. Akorlar için doğru tonu seçmek yeter, oktavı ses kendisi seçer.

Seçilen ton gitarist için ne demek?

Vokale göre seçilen ton gitarda her zaman rahat değildir: E♭ ya da B♭ gibi tonlar açık tellerden uzaktır ve barre akorlarla boğuk duyulabilir. Burada capo devreye girer: E♭ tonundaki bir şarkıyı gitarist 3. perdeye capo takıp C kalıplarıyla çalabilir; ses yine E♭'dir.

Önemli ayrım: ton bütün grubun kararıdır, capo ise çalgıcının kişisel tercihi. Basçı capo takmaz, klavyeci takamaz; herkes aynı tonu kendi çalgısında çalar. Capo pozisyonlarının tam tablosu capo yazısında.

Sahnede işe yarayan alışkanlıklar

• Tonu en iyi gecenize göre değil, yorgun gecenize göre seçin. Üçüncü setin sonunda rahat çıkan ton, provadaki en parlak tondan değerlidir.
• Bulduğunuz tonu şarkının yanına yazın. Aynı şarkı bir sonraki provada yeniden aranmamalı.
• Tonu provadan önce grupla paylaşın. Yarım ton farklı tonda gelen tek bir çalgı bütün şarkıyı bozar.
• Canlı kayıtları da dinleyin. Stüdyo kaydındaki ton, şarkıcının konserde kullandığı ton olmayabilir; birçok şarkıcı sahnede yarım ya da bir ton pes söyler.

Songlivo'da tonu değiştirmek

Songlivo ses aralığınızı ölçmez: akort aleti çalgı tellerine göre çalışan rehberli bir alettir, serbest nota göstermez. Aralığı bir klavye ya da kromatik akort aletiyle bulun; ton belli olduktan sonraki işi Songlivo üstlenir.

1. Şarkıyı açın ve üst çubuktaki “Transpoze / Capo” düğmesiyle alttaki paneli açın.
2. “Ton” şeridinde hedef tona doğrudan dokunun ya da “Transpoze” satırındaki artı–eksiyle yarım ton yarım ton ilerleyin. Akorlar anında yeni tonda yazılır; slash akorların bas notası da birlikte kayar. Şerit şarkının tonunu, girilmemişse ilk akoru esas alır.
3. Seçtiğiniz ton şarkıya kaydedilir; şarkı bir sonraki açılışta da aynı tonda gelir. “Sıfırla” orijinal tona döndürür.
4. Sahne modunda liderin seçtiği ton bağlı bütün cihazlara aynı anda gider. Üyelerde ton kontrolü kilitlidir ve “Ton: lider” yazar; capo ise herkesin kendi seçimi olarak kalır.