Nashville sayı sistemi: akorları sayıyla yazmak
7 dk okuma
Nashville sayı sistemi, akorları harf adı yerine tondaki yerleriyle, yani dereceleriyle yazar. Sol majörde G yerine 1, C yerine 4, D yerine 5 yazılır. Bu küçük değişikliğin büyük bir sonucu var: kâğıt artık belirli bir tona bağlı değildir. Şarkıcı sahneye çıkmadan beş dakika önce tonu değiştirse bile kimse kâğıdını yeniden yazmaz. 1950'lerin sonunda Nashville'deki stüdyo müzisyenleri arasında yayılan bu yöntemi bu yazıda tablolarla anlatıyoruz.
Bilmediğiniz bir terim mi var? Müzik terimleri sözlüğü
Temel: majör tonun yedi akoru
Majör bir tonun dizisindeki her notanın üzerine bir akor kurulur. Bu yedi akorun türü her majör tonda aynıdır: 1, 4 ve 5 majör; 2, 3 ve 6 minör; 7 eksiktir. Sayılar bu sırayı taşır, harfler tona göre değişir.
| Ton | 1 | 2m | 3m | 4 | 5 | 6m | 7° |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C | C | Dm | Em | F | G | Am | B° |
| G | G | Am | Bm | C | D | Em | F♯° |
| D | D | Em | F♯m | G | A | Bm | C♯° |
| A | A | Bm | C♯m | D | E | F♯m | G♯° |
| E | E | F♯m | G♯m | A | B | C♯m | D♯° |
| F | F | Gm | Am | B♭ | C | Dm | E° |
Aynı kâğıt, dört ton
Pop müziğin en çok kullanılan ilerlemelerinden biri 1 5 6- 4'tür. Kâğıtta bu dört sayı yazar; hangi tonda çalınacağını yalnızca şarkının başındaki ton belirler:
| Ton | 1 | 5 | 6- | 4 |
|---|---|---|---|---|
| G | G | D | Em | C |
| A | A | E | F♯m | D |
| C | C | G | Am | F |
| D | D | A | Bm | G |
Şarkıcı “bunu A'da söyleyeyim” dediğinde grup kâğıda dokunmaz: herkes aynı sayıları okur, yalnızca 1'in nerede olduğunu değiştirir.
Yazım: minör, yedili, slash ve ritim işaretleri
| Yazım | Anlamı | C majörde |
|---|---|---|
| 6- ya da 6m | Minör akor | Am |
| 5⁷ ya da 57 | Yedili akor | G7 |
| 4maj7 | Majör yedili | Fmaj7 |
| 1/3 | Slash akor: 1 akoru, basta 3. derece | C/E |
| ♭7 | Dizinin dışındaki, yarım ton pes 7. derece üzerine majör akor | B♭ |
| ◇ 1 | Elmas: akoru çalıp bırakın, ölçü boyunca tınlasın | C (tutulur) |
| ^ 4 | İtme: akor vuruştan biraz önce gelir | F (erken) |
Aksi yazılmadıkça her sayı bir ölçüdür. Bir ölçüye iki akor sığıyorsa sayılar altı çizilerek ya da parantez içinde yan yana yazılır: (1 4) ölçünün ilk yarısında 1, ikinci yarısında 4 demektir.
Minör tondaki şarkılar
Minör tonda iki gelenek var ve ikisi de kullanılıyor. Birincisinde minör akorun kendisi 1 sayılır ve 1- yazılır: La minörde Am = 1-, Dm = 4-, Em ya da E = 5. İkincisinde şarkı paralel majörün içinden yazılır ve minör akor 6- olur: aynı Am, C majörün 6-'sıdır. Hangisini seçtiğiniz önemli değil; önemli olan bütün grubun aynısını kullanmasıdır. Kâğıdın başına tonu “Am (1-)” gibi açıkça yazmak karışıklığı önler.
Grubun kazancı
- Ton serbestliği. Kâğıt tona bağlı olmadığı için son dakika değişikliği bir sayı söylemek kadar kolaydır.
- Hızlı okuma. 1, 4, 5 görmek, şarkının yapısını harflerden daha çabuk gösterir: kulak sayıları duymaya alışır.
- Kısa kâğıt. Söz yazılmadığı için bir şarkı çoğu zaman tek sayfaya sığar.
- Ortak dil. Tonu bilmeyen bir müzisyen bile “4'e git” dendiğinde nereye gideceğini bilir.
Bedeli de var: sistemi öğrenmek için tonların dizilerini bilmek gerekir ve sözlü, uzun şarkılarda harfli akor çizelgesi kadar ayrıntılı değildir. Harfli akorları başka bir tona taşımanın mekaniği transpoze yazısında anlatılıyor.
Songlivo ve sayı sistemi
Songlivo akorları harf adıyla gösterir; sayı gösterimi yoktur. Sayı sisteminin çözdüğü sorunu ise başka bir yoldan çözer: son dakikada ton değişince kimsenin kâğıdını yeniden yazması gerekmez.
- “Ton” şeridinde hedef tona dokunduğunuzda bütün akorlar anında yeni tonda yazılır; slash akorların bas notası da birlikte kayar.
- Sahne modunda liderin seçtiği ton bağlı bütün cihazlara aynı anda gider. Basçı, gitarist ve klavyeci aynı anda yeni tondaki harfleri görür.
- Capo herkesin kendi seçimidir: capo takan gitarist kendi şekillerini görür, basçı tonu görür.
Sayılarla düşünüp harflerle çalmak isteyenler için Songlivo tonu şarkı başına hatırlar ve sahnede bütün gruba aynı anda iletir. Bir akor dizisini hemen başka tona taşımak için transpoze aracını kullanabilirsiniz.
BU YAZININ ARACITranspoze hesaplama